Ngành kim hoàn “kêu trời” vì thiếu nhân lực

Ngành kim hoàn đang vào cao điểm sản xuất nhưng các doanh nghiệp (DN) đang “kêu trời” vì thiếu lao động. Bà Nguyễn Thị Cúc, Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Vàng bạc - Đá quý Phú Nhuận - TPHCM (PNJ), cho biết: Hằng năm công ty cần hơn 300 lao động nhưng rất khó tuyển được lao động có tay nghề. Hầu hết công nhân sản xuất tại công ty đều do công ty tự đào tạo.

Tuyển cả lao động phổ thông

Theo bà Cúc, để có lao động phục vụ cho sản xuất, công ty phải tuyển từ 3 nguồn là lao động phổ thông, lao động qua đào tạo và lao động từ các DN. Trong đó, có hơn 50% là lao động phổ thông, không có tay nghề. Không chỉ riêng PNJ hay SJC (những DN có đến gần 2.000 lao động) mà ngay những DN kinh doanh vàng nhỏ và vừa cũng đang gặp khó khăn về nhân lực. Theo Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam, hiện cả nước có 7.000 đơn vị, cơ sở kinh doanh với số lao động từ 15.000 - 20.000 người. Trong đó, TPHCM có 2.500 DN. Ông Huỳnh Trung Khánh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Kinh doanh vàng VN, cho biết: Dự kiến, với số DN như trên sẽ cần thêm hơn 10.000 lao động, nâng tổng số lao động trong ngành lên đến 30.000 người. Tuy nhiên, trước tình hình cầu nhiều, cung ít, nhiều đơn vị phải chọn giải pháp tuyển lao động phổ thông vào đào tạo theo yêu cầu.
Mặt khác, ngày nay, nhiều đơn vị sản xuất kinh doanh vàng đang chuyển từ gia công thủ công sang sản xuất công nghiệp, đòi hỏi lao động phải có tác phong công nghiệp. Thế nhưng, ông Lưu Ngọc Phi, từng chế tác gia công hàng trang sức nay chuyển sang kinh doanh nước tẩy rửa trang sức, cho biết: Đa số thợ kim hoàn chỉ thích học nghề theo dạng truyền nghề. Đó là lý do khiến cho thợ kim hoàn khi vào DN chưa hội nhập được với công việc theo dây chuyền công nghiệp. Nhiều lao động không chịu nổi áp lực của công việc và không thể gắn bó lâu dài.

Đào tạo không theo kịp nhu cầu

Tại TPHCM, hiện chỉ có 2 đơn vị chuyên đào tạo nhân lực cho ngành kim hoàn là Trường Dạy nghề Dân lập Kim hoàn VN và Trung tâm Dạy nghề Mỹ nghệ Kim hoàn trực thuộc Hội Mỹ nghệ Kim hoàn TPHCM, mỗi năm đào tạo chưa đến 1.000 học viên. Nhưng 4 tháng nay, Trường Kim hoàn VN xin phép tạm ngưng tuyển hệ dài hạn (chỉ dạy ngắn hạn) vì chi phí đào tạo quá tốn kém mà số học viên lại ít.

Còn tại Trung tâm Dạy nghề Mỹ nghệ Kim hoàn TPHCM, hiện có đến hơn 30 công ty đặt hàng tuyển dụng học viên, trong đó có nhiều DN lớn như các công ty: Vàng bạc - Đá quý Bến Thành, KP, Design International... Ông Huỳnh Kim Phúc, phó giám đốc trung tâm, cho biết: 50% học viên khi tốt nghiệp có chỗ làm ổn định bởi trước đó họ đã tự mở cơ sở sản xuất hoặc về làm việc cho gia đình. Số còn lại đều được các DN tuyển dụng với mức lương từ 1,5 triệu đến 2 triệu đồng/tháng. Thậm chí, ở nhiều khóa, học viên chưa tốt nghiệp nhưng có nhiều DN đặt hàng tuyển dụng. Thế nhưng, nghịch lý hiện nay là số lượng học viên theo học ngành này rất hạn chế bởi học phí khá cao. “Vì vậy, nhiều DN đang thiếu hụt nhân lực trầm trọng nhưng không biết tuyển ở đâu”- ông Nguyễn Văn Dưng, Chủ tịch Hội Mỹ nghệ Kim hoàn TPHCM, bày tỏ.
------------------------
ÔNG HUỲNH TRUNG KHÁNH, PHÓ CHỦ TỊCH HIỆP HỘI KINH DOANH VÀNG VIỆT NAM:

Hy vọng sẽ có thêm 10.000 lao động từ Malaysia trở về

Nhân lực đang là vấn đề “đau đầu” của các DN ngành kim hoàn. Với khoảng 1.000 học viên được đào tạo hằng năm, không biết đến bao giờ việc đào tạo mới đáp ứng đủ nhu cầu của DN. Hy vọng, sắp tới, 10.000 lao động VN đang làm việc trong ngành kim hoàn ở Malaysia trở về sẽ góp phần nâng chất lượng nguồn nhân lực; đồng thời giải quyết bài toán thiếu lao động hiện nay.